Wskazania
Na co stosuje się medyczną marihuanę
Ta lista jest uporządkowana według siły dowodów, a nie według tego, jak często dane wskazanie jest przepisywane — a te dwie kolejności są niemal odwrotne. Na górze znajdują się dwa wskazania, za którymi stoi zarejestrowany lek. Zdecydowanie najczęściej przepisywane wskazanie, ból przewlekły, znajduje się pośrodku, bo poważne instytucje naukowe otwarcie sobie tam przeczą.
„Zarejestrowany lek” oznacza, że urząd przeanalizował badania i dopuścił konkretny preparat w tym wskazaniu — a nie że susz konopny na nie działa. „Sporne” oznacza: te same badania, różne wnioski. „Słabe” znaczy dokładnie tyle — nie obalone, ale też bez podstaw do pewnych obietnic.
Spastyczność w stwardnieniu rozsianym
Zarejestrowany lek
Nabiximols (Sativex), aerozol THC:CBD, jest dopuszczony do obrotu w całej Europie jako terapia dodatkowa, gdy inne leczenie nie wystarcza. W badaniach kontrolowanych korzyść jest rzeczywista, ale umiarkowana.
Przed wizytą: To wskazanie z najjaśniejszą drogą — istnieje zarejestrowany lek. W Polsce nie oznacza to jednak refundacji: Sativex jest zarejestrowany, ale nierefundowany, a lek z konopi przygotowywany w aptece na receptę Rpw pacjent opłaca w całości. Przed wizytą warto ustalić, o jakim preparacie i jakim koszcie miesięcznym w ogóle mowa.
Co dodały lata 2024–2026 — Dwie metaanalizy z 2026 r. ujmują w liczbach to, co Cochrane w 2022 r. stwierdził opisowo: nabiximols istotnie zmniejsza spastyczność (standaryzowana zmiana średnia −1,29) i ból (−0,88), niepełnosprawność (EDSS) prawie wcale (−0,17) — działa objawowo, nie modyfikuje przebiegu choroby. Sygnały poza spastycznością (pęcherz, sen, chód) mają charakter eksploracyjny, pewność dowodów niska do bardzo niskiej. Ocena bez zmian.
Ciężkie padaczki wieku dziecięcego (zespół Dravet, zespół Lennoxa-Gastauta)
Zarejestrowany lek
Oczyszczony kannabidiol (Epidyolex) zmniejszał częstość napadów w badaniach kontrolowanych placebo i ma dopuszczenie EMA. To najmocniejsze dowody, jakie w ogóle istnieją w związku z konopiami — i działa bez THC.
Przed wizytą: Co ważne w tej rozmowie: działa tu CBD, nie THC. Kto wnioskuje z tego, że olejek CBD ze sklepu pomaga w padaczce, myli zarejestrowany lek z suplementem diety. W Polsce Epidyolex jest jedynym lekiem kannabinoidowym refundowanym przez NFZ — w ramach programu lekowego dla zespołu Dravet, zespołu Lennoxa-Gastauta i stwardnienia guzowatego; o kwalifikację do programu zapytaj lekarza prowadzącego.
Co dodały lata 2024–2026 — Potwierdzone i doprecyzowane: metaanaliza 7 RCT z 2026 r. (1154 pacjentów) wykazuje powtarzalne zmniejszenie częstości napadów przy doustnym CBD jako leczeniu dodanym (ryzyko względne 0,72; w zespole Dravet o 43% mniej napadów przy 20 mg/kg/dobę) z akceptowalnym profilem bezpieczeństwa — wzrost enzymów wątrobowych przy walproinianie, senność przy klobazamie. Analiza z podziałem na zespoły i wiek (46 badań, 2592 pacjentów, 2026) widzi zmniejszenie liczby napadów o ≥ 50% u około połowy, ustąpienie napadów u 5,7%; której podgrupie pomaga najbardziej, nie da się powiedzieć z pewnością. Ocena bez zmian: najmocniejsze dowody w tej dziedzinie, dla oczyszczonego CBD.
Nudności i wymioty podczas chemioterapii
Umiarkowane dowody, zarejestrowany lek
Nabilone jest dopuszczony jako lek dodatkowy, gdy standardowe leki przeciwwymiotne zawodzą: starsze badania, spójny efekt, zauważalne działania niepożądane.
Przed wizytą: W Polsce w tym wskazaniu w praktyce chodzi o lek z konopi przygotowywany w aptece na receptę Rpw — z surowca Cannabis flos z rejestru URPL, z podaną zawartością THC i CBD — w całości płatny przez pacjenta. Receptę może wystawić każdy lekarz, także onkolog, warto więc poruszyć temat z zespołem prowadzącym chemioterapię, który zna Twoje dotychczasowe leki przeciwwymiotne.
Co dodały lata 2024–2026 — Przegląd systematyczny z 2025 r. obejmujący 32 RCT (1889 pacjentów) pokazuje, że kannabinoidy przewyższają placebo, ale niemal wszystkie porównania dotyczyły przestarzałych leków przeciwwymiotnych; tylko jedno badanie porównywało je z dzisiejszym standardem (antagonista 5-HT3 + antagonista NK1 + deksametazon) — z korzyścią, ale i wyraźnymi działaniami niepożądanymi. Żadnego badania wysokiej jakości, 29 z 32 słabej. Autorzy uznają dowody za niewystarczające do sformułowania zalecenia. Ocena bez zmian: opcja rezerwowa, gdy standard zawodzi.
Ból przewlekły, w tym ból neuropatyczny
Sporne — instytucje naukowe się nie zgadzają
Najuczciwsze zdanie w całej tej dziedzinie: poważne instytucje czytają te same badania i dochodzą do różnych wniosków. NASEM uznał dowody za istotne, IASP odmawia sformułowania zalecenia, NICE odradza stosowanie poza badaniami klinicznymi, a Cochrane w bólu neuropatycznym znajduje niewielkie korzyści wobec istotnych szkód.
Przed wizytą: To zdecydowanie najczęściej przepisywane wskazanie — i to, przy którym najłatwiej trafić na marketing przemilczający ten spór. W Polsce receptę Rpw może wystawić każdy lekarz, ale od 7 listopada 2024 r. pierwsza recepta wymaga badania osobistego — sama teleporada na start nie wystarczy. Lek pacjent opłaca w całości. Świadomość, że spór istnieje, pozwala lepiej porozmawiać z lekarzem o tym, czego realnie oczekiwać.
Co dodały lata 2024–2026 — Dwie najważniejsze aktualizacje potwierdzają słaby obraz. Cochrane 2026 (16 RCT, 1750 uczestników, ból neuropatyczny): ulga w bólu o ≥ 50% u 21% wobec 17% na placebo (NNTB 20), o ≥ 30% u 39% wobec 33% (NNTB 11); po drugiej stronie działania niepożądane ze strony układu nerwowego u 61% wobec 29% (NNTH 3) i psychiczne u 17% wobec 5% (NNTH 10); korzyści i szkody pozostają „niejasne”, pewność dowodów niska do bardzo niskiej. Living review AHRQ (ostatnia aktualizacja: lipiec 2025): zrównoważony aerozol THC:CBD prawdopodobnie daje niewielką poprawę bólu i funkcjonowania (pewność umiarkowana), produkty z przewagą THC być może niewielką poprawę (niska), z przewagą CBD prawdopodobnie żadnej — każdy z wyraźnie częstszymi zawrotami głowy, sedacją i nudnościami. Ocena bez zmian.
Zaburzenia snu
Słabe dowody
Niewielkie krótkoterminowe efekty w części badań, głównie jako drugorzędowy punkt końcowy badań nad bólem. Rozwija się tolerancja, a odstawienie może przejściowo pogorszyć sen. Żaden kannabinoid nigdzie nie jest dopuszczony w leczeniu bezsenności.
Przed wizytą: Najskuteczniejszym leczeniem przewlekłej bezsenności jest terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I) — wytyczne stawiają ją przed każdą opcją lekową. Zapytaj o nią, zanim zaczniesz rozmawiać o konopiach. Jeśli mimo to dojdzie do recepty Rpw, pamiętaj, że w Polsce lek z konopi nie jest refundowany w żadnym wskazaniu — koszt ponosisz w całości.
Co dodały lata 2024–2026 — Tu zmieniło się najwięcej — w górę, ale niedaleko. Po raz pierwszy istnieją metaanalizy RCT ze snem jako pierwszorzędowym punktem końcowym: 10 RCT (2134 uczestników, 2026) wykazuje mniejsze nasilenie bezsenności (−3,7 pkt), lepszą jakość snu i około 34 minuty snu więcej; 6 RCT (1077, 2025) potwierdza lepszą subiektywną jakość snu — tylko dla produktów zawierających THC, nie dla samego CBD. Z drugiej strony polisomnografia (18 badań, 2025) nie znajduje spójnego wpływu na architekturę snu, a odstawienie po przewlekłym stosowaniu niezawodnie pogarsza sen; metaanaliza 54 RCT z Lancet Psychiatry 2026 widzi więcej snu, ale bez poprawy objawów bezsenności. Ocena pozostaje „słaba”: efekt mierzalny subiektywnie, nie obiektywnie, brak danych długoterminowych.
Zaburzenia lękowe
Słabe dowody
Niemal brak badań kontrolowanych nad produktami, które faktycznie się przepisuje; największa metaanaliza znalazła skąpe dowody niskiej jakości. THC działa w przeciwnych kierunkach zależnie od dawki: w małej może łagodzić lęk, w większej może go wywoływać.
Przed wizytą: Potrzebna jest tu szczególna ostrożność, nie szczególna nadzieja — a psychoza w wywiadzie to twarde kryterium wykluczenia. W Polsce pierwsza recepta Rpw wymaga od 7 listopada 2024 r. badania osobistego; to dobry moment, by lekarz poznał pełny wywiad psychiatryczny, w tym leki, które już przyjmujesz.
Co dodały lata 2024–2026 — Bezpośrednia aktualizacja pracy Black 2019 — 54 RCT, 2477 uczestników, Lancet Psychiatry 2026 — nie znajduje istotnego wpływu na objawy lękowe i wykazuje jedno dodatkowe zdarzenie niepożądane na siedmiu leczonych; werdykt autorów: rutynowe stosowanie w zaburzeniach psychicznych jest „obecnie rzadko uzasadnione”. Istnieje sygnał swoisty dla CBD (8 badań, 316 uczestników, 2024: duży efekt), ale baza dowodowa jest mała i niejednorodna. Ocena bez zmian.
Zespół stresu pourazowego (PTSD)
Niewystarczające — wytyczne odradzają
Mnóstwo szumu wokół danych obserwacyjnych, prawie żadnych dowodów kontrolowanych. Amerykańskie wytyczne VA/DoD wprost odradzają konopie w PTSD, a zaburzenia używania konopi są w tej grupie częstsze.
Przed wizytą: Jeśli ktoś proponuje Ci PTSD jako wskazanie, nie wspominając, co mówią wytyczne, więcej to mówi o proponującym niż o leczeniu. W Polsce receptę Rpw może formalnie wystawić każdy lekarz — tym bardziej warto, by decyzja zapadła razem z lekarzem, który prowadzi Twoje leczenie, a nie w oderwaniu od niego.
Co dodały lata 2024–2026 — Cztery prace z lat 2024–2026 wspierają zalecenie VA/DoD przeciw konopiom: Lancet Psychiatry 2026 (3 RCT) nie znajduje wpływu na objawy PTSD; przegląd zakresowy (26 badań, 3598 pacjentów, 2026) widzi jeden pozytywny sygnał w 7 RCT — nabilone na koszmary senne w badaniu na 10 osobach — podczas gdy największe RCT z paloną marihuaną (80 osób) nie wykazuje różnicy wobec placebo; przegląd z 2024 r. nie znajduje ogólnej korzyści i stwierdza konsekwentne pogorszenie przy współistniejącym zaburzeniu używania konopi; wytyczne Utah Center for Medical Cannabis (kwiecień 2025) nazywają dowody „niewystarczającymi”. Ocena bez zmian.
Opieka paliatywna, apetyt i kacheksja
Słabe dowody
Starsze dowody na zwiększenie apetytu przy utracie masy ciała związanej z HIV; badania w kacheksji nowotworowej były w dużej mierze rozczarowujące. Indywidualna korzyść paliatywna jest możliwa; na poziomie grupy nie została wykazana.
Przed wizytą: W sytuacji paliatywnej obowiązują inne miary niż w terapii długoterminowej — pytanie brzmi tam nie tylko, co mówią badania, ale co pomaga danej osobie teraz. W Polsce także w tej sytuacji lek z konopi przygotowuje apteka na receptę Rpw i płaci za niego w całości pacjent; receptę może wystawić każdy lekarz, w tym lekarz opieki paliatywnej lub hospicjum.
Co dodały lata 2024–2026 — Dwie prace z 2024 r. potwierdzają NASEM 2017: w chorobie nowotworowej THC zwiększa apetyt, ale daje mniejszy przyrost masy ciała niż sam megestrol (3% wobec 11%), a dronabinol z CBD lub bez nie poprawia wobec placebo ani apetytu, ani masy ciała, nudności czy jakości życia; panel ekspertów (J Pain Symptom Manage 2024) uznaje dowody za niewystarczające, by potwierdzić lub odrzucić kannabinoidy w zespole anoreksja–kacheksja — poza badaniami rzadko się je w tym celu przepisuje. Przy utracie masy ciała związanej z HIV podstawą pozostaje dawne dopuszczenie dronabinolu. Ocena bez zmian.
A w Polsce?
To, czy dane wskazanie w ogóle można leczyć, zależy nie tylko od dowodów, ale też od tego, na co pozwala prawo Twojego kraju i kto płaci. W Polsce lek z konopi jest przygotowywany w aptece na receptę Rpw i w całości płatny przez pacjenta; od 7 listopada 2024 r. pierwsza recepta wymaga badania osobistego.
Czego brakuje na tej liście
Sporej części tego, na co konopie faktycznie się przepisuje — ADHD, migreny, fibromialgii, nieswoistych zapaleń jelit, endometriozy, zespołu Tourette’a. Tych wskazań brakuje nie dlatego, że są nieistotne, ale dlatego, że nie mamy źródeł na tyle solidnych, by oprzeć na nich własne stanowisko. Gdy tylko je znajdziemy, zostaną dodane — według tego samego standardu co wszystkie pozostałe.
Pełny tekst, ze sporem o ból, liczbami i źródłami pierwotnymi (po angielsku): Gdzie medyczna marihuana działa — a gdzie nie (po angielsku). Jeśli dopiero zaczynasz: Czym jest medyczna marihuana? (po angielsku)